iletisim @ tahayasin.com

"Zahid, bizi ta'n eyleme! Hak ismin okur dilimiz! Eyvallah!"

Bugünün konusudur bu.. Okumak isteyenleredir sadece kalemimizin çalması. Eyvallah.

Yürek burkan detaylardır; sözlerin zaman içerisinde kendi kendine kaybolması. Neyse efendim bugün bu söz üzerinde az sema edeceğiz müsaadenizle..


Divan edebiyatına bakıldığında "zahid" kelimesi ne kadar küçümsenme olarak kullanılmış olsa da, "zahid"; zühd kelimesinden gelmiş eylemli bir kelime ögesi. zühd malumunuzdur ki; "dünyaya rağbet etmemek" manasına geliyor. O zaman "zahid" kelimesi; "dünyaya rağbet etmeyen" manası taşımakta efendim.

"Tan" kelimesine baktığımızda, bunu irdelemek biraz daha farklı.. Burada tabi ki güneş doğmasından önceki alaca karanlıktan bahsedilmiyor. Bir çoğumuz, bu sözü söylerken "ta'n" olarak görebiliriz tabi ki. Bu kelime; Lisan-i Osmani olarak "kişinin kötülüklerini yüzüne vurma" şeklinde irdeleniyor.

"Hak ismin okur" dilimiz; burada anlamda zaten bir yalınlaşma mevcut.

Diğer yandan dünyaya rağbet etmeyen bir kişinin, başka bir kişiyi yüzüne karşı kötülemesi de düşünülemeyeceği için, vaki olduğu gibi burada yine bir "zahid" kelimesi üzerinde küçümseme ile hafif bir ima bulunmaktadır. Zahid olan kişinin yapmaması gereken bir davranış belirtilmektedir.

"Eyvallah"; ne güzel bir kelime öbeğidir. "Ey-v-Allah" şeklinde bakıldığında, bu kelimenin de "Hakkın üzerine kabul ettik" manası taşıdığı barizdir. "Ey"; evet manası taşıyan kabullenmedir. "v" ise söylenen cümleyi kuvvetlendirme amacıyla, özellikle yemin öncesi kullanılan bir harf eklemesidir. Böylece cümle hakkın üzerine kabul edilmeyi tarif eder.

Hala bu yazıyı okumaya devam ediyorsanız; parçaları birleştirmeyi başarmışsınızdır. Zahid olduğunuzu bilmeniz gerekli.. Artık sizler çoktan arif olmuşsunuz ki; "Arife tarif gerekmez."


Tafsilat haline gelip toparladığımızda;

"Ey dünyaya rağbet etmeyen, bizi kötüleme! Dilimiz haktan başka okumaz! Hakkın üzerine yeminle kabul ettik!"

Zahid olanları ta'n eylememe dilekleriyle..

Bu fakir der ki; "umulur ki yararlı olmuştur."

Selam ve dua ile.