ahmetulusoy @ beykent.edu.tr

Kalkınma sanayileşme ile özdeşleşmiş bir kavram. Bir anlamda kalkınmış ülke deyimi sanayileşmiş ülke anlamına da gelmektedir. Bu nedenle ülkeler sanayileşmek ve refah toplumu olabilmek için sanayileşme sürecine hız vermek zorundadır.

Sanayi sektörünün gelişimi birçok ülkeyi yüksek refah seviyesine ulaştırmıştır. Asya Kaplanları olarak nitelendirilen G. Doğu Asya ülkeleri yüksek sanayileşme hızı yakalamaları sayesinde bu unvanı almışlardır.

Türkiye de sanayileşmeyi öne çıkaran, sanayi yatırımlarını artırmaya çalışan bir ülke.

**

Türkiye’de sanayileşme hızı yıllar itibariyle önemli derecede artış göstermiştir. Şöyle ki: 1990-2002 döneminde yıllık ortalama yüzde 3,8 olan sanayi sektörü büyüme hızı 2002-2016 döneminde yüzde 5,5 gerçekleşmiştir. 

Son yıllarda yüksek büyüme hızlarını devam ettiren sanayi üretiminin bir önceki yılın aynı ayına göre Eylül 2017’de yüzde 10,4 artması büyüme beklentilerini de artırdı. Artık, 2017ekonomik büyüme rakamının yüzde 6’nın üzerine çıkması bekleniyor

İhracatın sektörel dağılımında yine sanayi sektöründeki gelişmeler göze çarpmaktadır. 1996 yılında ihracat içinde sanayi sektörünün (imalat sanayii) payı yüzde 88 iken bu oran 2000 yılında yüzde 91 ve 2017 yılında yüzde 94,1’eçıkmıştır.  1980 öncesi ihracatı içinde sanayi ürünleri yerine tarımsal ürünlerin olduğunu da hatırlatalım.

**

Sanayi üretim endeksi, sanayi sektörü üretimindeki gelişimi göstermesi açısından önemli bir göstergedir. 2010 yılı baz alınarak hesaplanan sanayi üretim endeksi 1990 yılında 45,4 iken 2000 yılında 63,3’e, 2005 yılında 86,1’e, 2012 yılında 112’ye ve 2017 Eylül ayında 129,5’a çıkmıştır. 

Endeks gelişimine bakıldığında; 2002 yılına kadar sanayi sektörü üretim değeri (sanayileşme hızı) ılımlı bir artış gösterirken, 2002 sonrasında daha hızlı bir artış trendine girdiği görülecektir.

**

Sanayi üretim endeksini alt sektörler bazında incelediğimizde gelişimin yönünü daha doğru değerlendirebiliriz. 

Türkiye’de bilgisayar, elektronik ve optik ürünleri gibi teknoloji ve bilişime yönelik ürünlerin imalatını içeren endekse bakıldığında son yıllarda hızlı bir artış göze çarpmaktadır. Nitekim 2010 yılında 100 olan değer 2016 yılında 158,3’e ve 2017 Eylül ayında 147,8’e yükselmiştir.

Bu durum sanayi ciro endekslerine de yansımış, elektronik ve bilgisayar üreten kuruluşların ciro endeksleri son yıllarda oldukça yüksek düzeyde artmıştır.

**

Makine ve elektrik-elektronik alanından içten yanmalı motor parçalarına,  dayanıklı ev aletlerinden otomobile, biyo-yakıttan yürüyen merdivenlere, hava taşıtlarının bir çok aksamından motor parçalarına ve gıda sanayiine  kadar birçok ürün Türkiye’de üretilebilmekte, ihraç edilmekte ve son yıllarda ürün çeşitliliğinde de önemli artışlar kaydedilmektedir.

**

2010 yılında 886 bin 201 adet otomobil üretilmişken, 2015 yılında 1 milyon 211 bin 487 adet üretilmiş.

Türkiye 2016 yılı otomobil üretiminde bir basamak yükselip 17. sırada yer aldı. Artık otomobilci bir ülke olarak ağırlığımızı koyuyoruz.

Milli otomobili ürettiğimizde de otomobil üretimimiz taçlanıp yeni bir evreye geçmiş olacak.

**

2015 yılı sonu itibariyle (TÜİK en son bu veriyi yayınlamış) 1 trilyon 068 milyar lira değerinde sanayi ürünü üretmişiz. 2010 yılındaki sanayi üretiminin değeri ise 499 milyar lira idi.

2015 yılında üretimden satışlar 956 milyar lira.

Üretimden satışların yüzde 3,2’si yüksek teknolojili, düşük ve orta teknolojili ürünler yüzde 72, orta-yüksek teknolojili ürünlerin payı ise yüzde 24,8.

Bu veri yüksek teknolojili ürünlerin payının artırılması gerekliliğini net olarak gözler önüne sermektedir.

**

İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) Londra merkezli IHS Market şirketinin İSO adına (2005 yılından itibaren) hesapladığı aylık ekonomik eğilim anketinden üretilen bir endeks. Türkiye’deki 400 büyük firmaya uygulanan anketle imalat sanayii performansı ölçülüyor.

Ekim 2017 PMI endeksi  52,8. Bu veri Türk imalat sektörünün (sanayi üretiminin) güçlü iyileşme yaşadığı anlamına geliyor.

Bu iyileşme eğilimi ekim ayıyla birlikte üst üste 8 aya taşındı ve 2014 yılından bu yana yaşanan en uzun kesintisiz büyüme gerçekleşti.

IHS Market Ekonomisti Gabriel Dickens, “Türk imalat sektöründe güçlü iyileşme ekimde de devam etti” diyor.

İç ve dış kanallardan gelen siparişlerdeki artış bunda etkili oldu. Üretim genişledi, firmalar istihdamı ve satın alma faaliyetlerini artırdı ve kapasiteleri büyüdü.

**

Türkiye son yıllarda dostlara güven, düşmanlara korku veren başka şeyler de üretiyor.

Gemi teknolojisinde sınırları zorlayan Jet Hücumbot üretiyoruz. Som Füzesi, Tanksavar Füze Sistemi, T129 Atak Helikopteri, Bora 12 Keskin Nişanci Tüfeği, Fırtına Obüsü, Altay Milli Tankı, Anka insansız hava aracı, Atmaca Milli Gemisavar, Göktürk Keşif Uydusu, Hürkuş insansız eğitim uçağı, İnsansız Deniz Aracı, Kasırga TR 300 Füzesi, MPT piyade tüfeği, Pars Zırhlı Muharebe Aracı, Akıllı Bomba, F 16 ve diğer savunma sanayinde kullandığımız ve sattığımız milli silahlar üretiyoruz artık.

Yani bardağın yarısı dolu. Ülkemizde güzel şeyler yapılıyor. Öldük bittik, edebiyatı yerine, kaynakları daha verimli nasıl kullanırız, yeni şeyler nasıl üretiriz, barış ve kardeşçe refah içinde nasıl yaşarız, ona katkı koymalıyız.

Kaynak: http://www.yenisafak.com/yazarlar/ahmetulusoy/turkiyede-sanayi-uretimi-gelisiyor-2041229